About myself
My fascination for nature in general and birds in particular started about 1970 when I was seven years old and came in a rapid at the age of thirteen when I became a member of the "Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie" (N.J.N.) ("Dutch Youthalliance of Naturestudy"). Birdwatching is still one of my favourite pastimes and twitching is quite fun. A day outside can also be very successful without “heavy” species. Good weather and some new pictures and ideas for new paintings can make my day.
For a young bidwatcher there was still a lot to enjoy in Twente of the seventies. Haaksbergerveen, Twickel, Dinkel en Buurserzand were often visited and at Lake Lonneker, that I visited almost every day, I saw my first kingfischer and osprey. Much later I realized that I had seen the last individuals of some species in this part of Holland, like the last black terns and bitterns at Lake Lonneker and the last breeding great grey shrikes and black grouses of Beuninger Achterveld. I can also remember flowering gentians, bell-heather and spotted ochids at places that have now been changed in roughs and shrubs. Despite these developments Twenthe is still a great place to enjoy nature. The areas mentioned before are all safe and being expanded.
During my study of landscapearchitecture at Wageningen University (1982 – 1988) the reasons behind these declines became ovious: manure pollution, scorching, acidification, poisoning and fragmentation of natural habitats destroyed a lot of nature. These were caused by an everintensifying agriculture that triggered many devastating re-allotments. City-expansion and new infrastructure also added stone, concrete and tarmac to the destruction. Lake Lonneker has now been changed in a manured pond where the noise of the –since 1990- nearby A1-highway never disappears. Fortunately since October 2001 this area is the property of a nature-conservation-organisation, so more threatening (urban) developments near Twenthe Airport can be prevented more effectively.
When I finished my study I started working for a consultancy firm for physical planning at Rotterdam where I have a very varying job and where I can modulate physical developments in a more “green” direction. Sometimes we make beautiful plans for new nature. Nature-development however takes a lot of time and sometimes I envy my urban colleagues who are able to see their plans at “full scale” within a few years.
Since 1990 I live in Gouda, and the Reeuwijkse plassen are now the place for birdwatching. I arrived to late to enjoy the large population of little btterns that once lived here. These birds disappeared during the seventies. But I arrived in time to watch the disappearing of the greet reed warblers (40 pairs in 1990 and 5 pairs in 2006. Since 2014 this bird seems to have disappeared...).
Despite the fact that so much richness has been destroyed, nature in the Netherlands is still extremely rich and diverse, which strikes me especially when I return from a holiday abroad. Extremadura (1990, 2000), Biebrza (1994), Alaska (2004) and Costa Rica (2006, 2007) are breathtaking and almost nothing beats Greece in April (1989, 1991, 2005) but Schiermonnikoog and the dunes of Voorne can compete with these highlights.
New nature is being developped and patience is necessary. I hope to see the final result some day, otherwise my children will. About water-colour During my study of Landscape-architecture, painting in water-colour was compulsory during the second year. The value of water-colour in this particular study is diverse. Water-colour is ideal for fast recording impressions and images and forces to watch accurate and divide essentials and inessentials quickly. Drawing in pencil or crayon also got some attention during this second year but for me they could not compete with water-colour. The unlimited colours and the unpredictable results of working “wet-in-wet” make this technique very attractive. And besides there is no better medium for recording skies and water than water-colour. Especially in Dutch landscapes these elements are often present. The short preparation-time for getting started and finishing with water-colour is also a big advantage. Twenty seconds is enough. And finally water-colour forces to economize; you can not endlessly mix colours (three is the maximum) and correct. Colours become dull or even muddy and the paper gets damaged.
After many years I discovered that the “quickest” water-colours are often the best. Instead of correcting the less successful parts it is often better to start again. A water-colour at A3-size takes nowadays about 10 hours of painting while A2-size takes about 15 hours. Painting an average 30 minutes a day, I finish about one painting each month. Which is just sufficient for one or two expositions each year. My finest hours as an artist were the selection of my Great grey owl (2010), Black Woodpecker (2014), Laughing Falcon (2015) Scops Owl (2018) Bearded Reedlings (2019) Woodchat Shrike (2021), Black-necked grebe (2024) and Kingfisher (2025) for the annual Birds in Art-exposition in Wausau, USA. My Scops Owl, Woochat Shrike and Black-necked grebe have been purchased by the museum and are now part of the permanent collection. To be part of an exhibition next to Lars Jonsson, Robert Bateman en Carl Brenders might be the same experience as being asked as a special guest in a U2-concert, while you’re just an enthusiastic amateur guitar-player.
I usually work from photo’s combining birds and sceneries. For this reason my enormous collection of photo-failures (to dark, to small, not sharp, bird just left the picture, etc.) is very useful and so is the image-browser from Google. Painting gives me the opportunity to add just the sharpness, brightness, colour, action, composition and contrast lacking in the original pictures. Favourite subjects for me are the colours of autumn, dead trees and snow and ice (when starting a water-colour you’re already halfway). Flowers are also irresistible subjects for painting.
I paint almost exclusively at A4-and A3-size on 250 or 300 grams paper. Paint comes from tubes, I don’t like blocks. Mostly I use paint from Windsor & Newton, Van Gogh and Talens. I myself don’t see any difference in pigmentsquality but tubes from Talens get damaged to easily which making a terrible mess.
Colours used by me are Quinacridone rose, Cadmium red dark, Cadmium yellow dark, Cadmium lemon, Permanent yellowish green, Intense green, Sap green, Yellow ochre, Raw sienna, burnt sienna, Sepia, Ultramarine, Indigo, Blue kobalt, Ceruleum blue, Dioxazine violet en Paynes grey.
My favourite brushes are the “selected filament” kind (especcially 3 and 5) and for the greater parts a “cat-tongue” of 22. Very rarely I use white gouache for small corrections or masking-fluid for difficult savings.
Over mijzelf
Mijn interesse voor natuur in het algemeen en vogels in het bijzonder begon ongeveer rond mijn zevende (het was toen 1970) en kwam in een stroomversnelling toen ik op mijn veertiende lid werd van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie (N.J.N.). Vogels kijken is nog altijd een favoriete tijdsbesteding en soortenjagen is best leuk. Een dag buiten is overigens ook zonder “zware” soorten vaak geslaagd. Mooi weer en nieuwe ideeen en foto’s voor nieuwe schilderijen zijn voldoende voor een uitstekende dag.
Voor een jonge vogelaar was er in het Twente van de zeventiger jaren veel te genieten. Haaksbergerveen, Twickel, Dinkel en Buurserzand waren regelmatige excursiebestemmingen en bijna dagelijks bezocht ik het Lonnekermeer waar ik mijn eerste ijsvogel en visarend zag. Pas later besefte ik dat ik van een aantal soorten de laatste Twentse exemplaren heb gezien, zoals broedende zwarte sterns en roerdompen op het Lonnekermeer en broedende klapeksters en korhoenders op het Beuninger Achterveld. Ook kan ik mij nog klokjesgentianen, dopheide en gevlekte orchissen herinneren van plaatsen waar nu slechts ruigte en struiken resteren. Twente is overigens nog steeds een bezoek meer dan waard; de hiervoor genoemde natuurgebieden zijn allen veiliggesteld en worden uitgebreid.
Tijdens mijn studie landschapsarchitectuur aan de Landbouwuniversiteit te Wageningen (1982 – 1988) werden de oorzaken achter veel natuurverlies duidelijk; vermesting, verdroging, verzuring, vergiftiging en versnippering deden veel natuur verdwijnen en werden veroorzaakt door een voortdurend intensiverende landbouw die op veel plaatsen verwoestende ruilverkavelingen in gang zette. Ook stadsuitbreiding en wegenaanleg droegen hun stenen, beton en asfalt bij. Het Lonnekermeer is nu een sterk vermeste plas waar het lawaai van de sinds 1990 nabijgelegen A1 nooit meer verdwijnt. Gelukkig is dit landgoed sinds oktober 2001 in eigendom en beheer van Landschap Overijssel en heeft het een Natura 2000-status zodat nog ernstiger bedreigingen (bedrijventerreinen rondom het nabijgelegen vliegveld Twente bijvoorbeeld) effectiever kunnen worden tegengegaan.
Na mijn studie kwam ik te werken bij een adviesbureau voor ruimtelijke ordening in Rotterdam (1989 – nu). Als ecoloog heb ik een zeer afwisselende baan en kan ik ruimtelijke ontwikkelingen een beetje bijsturen in een groene richting. Soms maken we mooie plannen voor nieuwe natuur. Natuurontwikkeling vergt echter veel tijd en soms ben ik jaloers op mijn stedebouwkundige collega’s die hun plannen reeds na enkele jaren op “ware grootte” zien.
Af en toe mag ik als lid van de Commissie voor de Milieueffectrapportage het werk van andere ecologen beoordelen. Een eervolle functie, waarin ik de kwaliteit van het onderzoeksveld ecologie in de betreffende MER-procedures dien te bewaken en zo mogelijk naar een hoger plan tillen.
Regelmatig publiceer ik een artikel of een blog over een recent project of over zaken die ik kwijt wil, bijvoorbeeld over wat er fout gaat en wat er beter kan op het raakvlak van mijn beide vakgebieden; ecologie en ruimtelijke ordening. Je vindt ze onder deze link:artikelen.
Ondanks het feit dat er veel moois onnodig verloren is gegaan is de Nederlandse natuur is nog altijd buitengewoon rijk en gevarieerd hetgeen vooral opvalt na een buitenlandse vakantie. Extremadura (1990, 2000) en Biebrza (1994) Alaska (2004) en Costa Rica (2006, 2007) zijn adembenemend en weinig is mooier dan Griekenland in april (1989, 1991, 2005) maar Schiermonnikoog en de duinen van Voorne kunnen de vergelijking met deze toppers glansrijk doorstaan. Nieuwe natuur is in de maak en geduld is een schone zaak. Het uiteindelijke resultaat hoop ik nog te zien en anders mijn kinderen wel.
Sinds 1990 woon ik in Gouda en kijk ik vooral vogels op en rond de Reeuwijkse plassen. Helaas kwam ik te laat om de grote populatie woudaapjes die hier leefde te zien; deze soort verdween geheel in de zeventiger jaren. Ik was wel op tijd om de ooit grote populatie van de grote karekiet uit dit plassengebied te zien verdwijnen (van 40 paar in 1990 naar 5 paar in 2006. Sinds 2014 lijkt de soort geheel verdwenen...).
Over aquarel
Tijdens mijn studie Landschapsarchitectuur was aquarelleren gedurende een trimester in het tweede jaar een verplicht vak. De waarde van het aquarelleren voor deze studie was en is divers; het medium leent zich voor het snel vastleggen van indrukken en beelden en het dwingt om nauwkeurig te kijken en hoofd- en bijzaken snel te scheiden. Ook het vastleggen van beelden met potlood of krijt kreeg aandacht maar deze technieken moesten het, in ieder geval bij mij, uiteindelijk afleggen tegen aquarel. De onbegrensde mogelijkheden qua kleuren en de onvoorspelbaarheid van het “nat-in-nat-werken maken deze techniek erg aantrekkelijk. Er is bovendien geen beter medium om lucht en water vast te leggen dan aquarel; juist in Nederlandse landschappen zijn dat veelvuldig aanwezige elementen. Daarbij vind ik het ook een voordeel dat deze techniek weinig voorbereiding vergt; binnen 20 seconden kun je beginnen en na een uurtje weer binnen 20 seconden weer ophouden. Tenslotte dwingt aquarelleren tot terughoudendheid; je kunt niet eindeloos kleuren mengen (drie is wel het maximum) en corrigeren; de kleuren worden snel saai of zelfs modderig en het papier raakt na teveel handelingen beschadigd.
Na vele jaren is mij gebleken dat de “snelste” aquarellen vaak de beste zijn. In plaats van tegen beter weten in de minder geslaagde delen proberen te corrigeren, kun je vaak beter opnieuw beginnen. Een aquarel op A3-formaat vergt tegenwoordig circa 10 uur terwijl een A2-formaat mij gemiddeld 15 uur werk kost. Aangezien ik gemiddeld slechts een half uur per dag schilder maak ik ongeveer een werk per maand. Dat is net voldoende voor één, soms twee exposities per jaar. De hoogtepunten van mijn aquarel-carrière waren de selectie in 2010, 2014, 2015, 2018, 2019, 2021, 2024 en 2025 van mijn werk voor Birds in Art in Wausau, de jaarlijkse prestigieuze expositie waar alle grote namen aanwezig zijn. Mijn Dwergooruil, Roodkopklauwier en Geoorde fuut zijn aangekocht door het museum en maken nu deel uit van de permanante collectie. Exposeren naast Lars Jonsson, Robert Bateman en Carl Brenders voelt denk ik hetzelfde als wanneer je als enthousiast amateur-gitarist gevraagd wordt voor het voorprogramma van U2.
Ik werk veelal van foto’s waarbij in de meeste gevallen vogels en decors gecombineerd worden in een werk. Daarbij heb ik veel aan mijn uitgebreide collectie mislukte vogelfoto’s (te klein, niet scherp, te donker, bewogen, net uit beeld gevlogen) en ook de afbeeldingzoeker van Google is een geweldig hulpmiddel. Het schilderen biedt de mogelijkheid om de scherpte, de kleuren, de compositie, de helderheid, de contrasten en de actie toe te voegen die in de foto’s ontbreken. Favoriete onderwerpen zijn voor mij herfsttinten, dode bomen en sneeuw en ijs (handig bij aquarelleren; als je begint is het al half af). Ook bloemen zijn onweerstaanbare onderwerpen om te schilderen.
Ik werk vrijwel uitsluitend op A2 of A3 formaat op 250 of 300 grams papier. Verf komt bij mij uit tubes; blokjes vind ik niks. Veelal gebruik ik verf van Windsor & Newton, Van Gogh en Talens. Kwalitatief zie ik geen verschillen qua verf, alleen gaan de tubetjes van Talens te vaak kapot en dat geeft een troep....
Door mij gebruikte kleuren zijn Quinacridone rose, Cadmiumrood, Cadmiumgeel donker, Cadmiumgeel citroen, Permanent geelgroen, Intense green, Sapgroen, Gele oker, Sienna naturel, Gebrande sienna, Sepia, Ultramarijn, Indigo, Kobaltblauw donker, Ceruleumblauw, Dioxazine violet en Paynesgrijs
Mijn favoriete penselen zijn van “selected filament” (vooral 3 en 5) en voor de grote vlakken een “kattentong” van 22. Heel zelden gebruik ik witte gouache voor kleine correcties of maskeervloeistof voor lastige uitsparingen.